شینه بندی

شینه

شینه یک مکعب مستطیل از جنس مس یا آلومینیم است که دارای طول است. از این قطعه در تابلوی برق جهتجدول انتخاب شینه مسی

هدایت جریان الکتریکی به قطعات مختلف داخل تابلو استفاده میشود. آنچه در این مبحث مورد نظر ماست شینه

مسی است و هر جا لفظ شینه به کار میرود، منظور همان شینه مسی است.

مزیت این قطعه نسبت به کابل در موارد زیر خلاصه میشود:

- امکان گرفتن انشعاب با ایجاد سوراخ روی آن و با کمک پیچ و مهره بدون استفاده از ترمینال مانند کابل

- هدایت جریان الکتریکی بهتر از کابل به سبب تمایل عبور جریان از سطح هادی چرا که در یک سطح

مقطع مشابه در کابل و شینه محیط شینه بیشتر از کابل است و این به خاطر شکل مستطیلی شینه است.

- زیبایی خاص شینه به جهت داشتن استحکام بیشتر نسبت به کابل

- تعویض راحتتر شینه معیوب نسبت به کابل معیوب

شینه دارای 3 بعد طول و عرض )پهنا( و ضخامت است. البته به صورت معمول آن را در طول 4m عرضه می-

کنند. اما پهنا و ضخامت آن اندازه و ابعاد مختلفی به صورت استاندارد دارد که در زیر آنها را در واحد mm نام

میبریم.

15*3 – 20*3 – 25*3 – 30*3 – 40*3

20*5 – 25*5 – 30*5 – 40*50 – 50*5 – 60*5 – 80*5 – 100*5

20*10 – 30*-10 – 40*10 – 50*10 – 60*10 – 80*10 – 100*10 – 120*10

 

خم کردن شینه مسی

شینه بندی

برای اینکه بتوانیم از شینه مسی در تابلو جهت ارتباط الکتریکی قطعات استفاده کنیم، باید مهارت خم کردن آن را در

جهتهای مختلف داشته باشیم. البته این کار را میتوان توسط دستگاه فلزکاری شینه انجام داد. در هر صورت می-

توان خم شینه را در انواع زیر برشمرد:

-1 خم در عرض: از این خم برای تغییر جهت مسیر شینه استفاده میکنیم.

زاویه این خم اکثرا 90درجه است اما الزامی به این زاویه نیست و اگر

لازم باشد میتوان زاویه دلخواه را برای خم انتخاب کرد.

-2 خم در ضخامت: از این خم جهت ارتباط بین قطعاتی که در کنار هم قرار

دارند استفاده میکنیم. اندازه شعاع این خم بستگی به فاصله دو ترمینالی

دارد که باید به هم متصل گردند. این خم میتواند بیضوی یا دایره-

ای باشد و بودن گرم کردن شینه نمیتوان این خم را به درستی

انجام داد. این خم تنها خمی است که به صورت کاملا مدور انجام

میگردد و اصلا امکان انجام آن رو یک خط وجود ندارد. که در

این صورت شینه در امتداد خط عرضی پاره خواهد شد.

-3 خم پلهای: هر گاه دو قطعه همتراز نباشند، برای این که بتوانیم ارتباط

الکتریکی این دو قطعه را فراهم سازیم، از این خم استفاده میکنیم. به

عنوان مثال دو قطعه را فرض کنید که زیر هم قرار دارند ولی عمق

قرارگیری آن ها در تابلو متفاوت است. شینه ارتباطی این دو قطعه

دارای دو خم معکوس است تا جهت شینه در ابتدا و انتها تغییر نیابد و

در عین حال مکان شینه عمیقتر گردد و یا برعکس.

-5 خم چرخشی: از این خم به عنوان تاب یا پیچش شینه نیز نام برده میشود؛ و هنگامی از آن استفاده میشود

که بخواهیم جهت سطح شینه را در امتداد حرکت شینه تغییر دهیم.

نکته: در کلیه خمهای بالا حداکثر زاویه مجاز خم 90درجه

می باشد و اگر به زاویه بزرگ تری نیاز داشته باشیم باید از دو خم

پی در پی استفاده کنیم. در خم چرخشی هیچگاه زاویه خم از 90

درجه بیشتر نخواهد شد. خم در ضخامت نیز از این قاعده مستثنی

است زیرا در آن خط خم وجود ندارد و خم به صورت کروی یا

بیضوی است.

توانایی خمکاری شینههای مسی و نحوه اتصال آنها

برش و پانچ شینه مسی

شینه مسی هنگامی که قرار است که داخل تابلو نصب گردد، باید در اندازه لازم بریده شود و هنگامی که قرار است

به قطعهای متصل گردد و یا از آن انشعاب گرفته شود باید سوراخ گردد. عمل برش مس میتواند به وسیله دستگاه

برش و یا سنگ فرز انجام گیرد. اگر این کار با سنگ فرز انجام دهیم مس داغ میگردد. اگر این عمل بدون وقفه و

خنکسازی انجام پذیرد، امکان اکسید شدن سطح رویی و یا حتی میانه شینه بالاست. بنابراین لازم است که مس در

حین انجام این عملیات خنک گردد. در ضعیفترین حالت این کار میتواند با یک دستمال مرطوب که شخص دومی

آن را روی شینه میکشد. انجام شود.

سوراخکاری نیز میتواند به وسیله دریل ستونی یا دستی و یا دستگاه پانچ انجام پذیرد. در هنگام سوراخکاری، به

خصوص سوراخکاری با دریل، عملیات خنکسازی مانند بالا نیاز است.

مسئله دیگر که باید در سوراخ کاری با دریل و برش با سنگ فرز رعایت گردد، رفع پلیسه در انتهای عملیات است.

چرا که پلیسه ممکن است باعث ایجاد زخم در عملیات مونتاژ و یا جلوگیری از اتصال الکتریکی خوب در اتصال

هادیها به هم باشد.

در نهایت اگر انتها شینه مسی به شینه دیگری متصل نمیگردد بهتر است گوشههای تیز آن به صورت نیم دایره

بریده شود. به این عملیات در اصطلاح کونیک یا پخ کردن گوشه شینه میگویند.

توانایی خمکاری شینههای مسی و نحوه اتصال آنها

دستگاه خمکن، پانچ و برش مس ( دستگاه شینه بندی )

برای اینکه بتوانیم شینه مس را در تابلو به عنوان یک هادی جریان الکتریکی مورد استفاده قرار دهیم، لازم استدستگاه خمکن شینه

یک سری عملیات فرزکاری مانند خطکشی، علامتگذاری، برش، سوراخکاری، پلیسهگیری، قلاویزکاری و خم-

کاری را روی آن انجام دهیم تا بتوانیم این قطعه را در مسیرهای مشخص داخل تابلو امتداد دهیم و آن را به قطعات

الکتریکی دیگر و به همدیگر و هادیهای کابلی اتصال دهیم.

عملیات فلزکاری روی شینه را میتوان به وسیله ابزارهای جداگانهای مانند سنگ

فرز، گیره، سوزن خطکش، مته، دریل، گیوتین، خمکن انجام داد و یا این عملیات را

با کمک یک دستگاه فلزکاری شینه انجام داد.

دستگاه فلزکاری شینه تمامی ابزارهای لازم جهت عملیات فلزکاری روی شینه را به

صورت یکپارچه دارد.

بعضی از اعمالی که یک چنین دستگاهی انجام میدهد عبارت است از:

-1 برش همزمان چند شینه بدون ایجاد پلیسه

-4 سوراخکاری همزمان چند شینه بدون ایجاد پلیسه به صورت گرد و بیضی

-3 قابلیت استفاده از مرکزیاب لیزری در هنگام سوراخکاری

-2 دارای میز کمکی در کنار میز اصلی جهت حرکت روان شینههای بلند

-5 دارای خطکش طولی خودکار جهت انجام دقیق عملیات برش و سوراخ-

کاری

-6 دارای گیرههای عمودی و افقی مناسب جهت ثابت نگه داشتن شینه در

هنگام عملیات فلزکاری

-7 دارای خمکن خودکار با قابلیت دادن زاویه خم به دستگاه و ایجاد انواع خم

و پیچش

-8 ایجاد پخ در انتهای شینه

توانایی خمکاری شینه های مسی و نحوه اتصال آنها

 

ترتیب رنگ شینه ها در تابلو برق

در تابلو برق به جهت اینکه بتوانیم در یک نگاه فازهای مختلف و نول و زمین را از هم تشخیص دهیم، شینه مربوط

به هر کدام را با رنگ و ترتیب مشخصی میچینند. این نظمدهی به ترتیب از جلو به عقب یا از چپ به راست یا ازشمش کشی

بالا به پایین به ترتیب زیر خواهد بود:

-فاز  L1 با رنگ قرمز

-فاز  L2  با رنگ زرد

-فاز  L3  با رنگ آبی

-4 نول  N  با رنگ مشکی

-5 زمین  PE  با رنگ سبززرد

البته در اکثر تابلوها شین سه فاز در بالا و به ترتیب جلو به عقب چیده میشود به طوری که پهنای شینه روبروی بیننده است و شین نول و زمین در پایین تابلو به ترتیب جلو به عقب چیده میشود به طوری که ضخامت شینه روبروی بیننده است.

این حالت چیدمان به این دلیل است که قسمت میانی تابلو که بیشتر مورد استفاده قطعات است، جهت این کار خالی بماند. از طرفی چون محل ورود و خروج کابلهای ارتباطی تابلو از پایین است و ارتباط آنها با نول و زمین بدون واسطه قطعات میانی است، در این گونه شینه بندی اتصال آنها به نول و زمین راحت و بدون عبور از میان تابلو خواهد بود.

و همچنین در اکثر تابلوها شین ارت را بدون رنگ و بدون مقره به بدنه نصب میکنند و اگر شین روی مقره نصب

شده باشد، آن را با کابلی بدون عایق به بدنه نصب میکنند.

روکش حرارتی

روکش حرارتی یک تیوپ لاستیکی است که در اثر حرارت

جمع میگردد. با استفاده از این روکش میتوان شینهها را عایق

بندی کرد و از بروز برقگرفتگی و اتصال کوتاه شینهها در

اثر خطاهای انسانی جلوگیری کرد. به علاوه این روکشها

دارای رنگهای مختلف هستند که به وسیله آنها میتوان

ترتیب رنگ شینهها را بدون عملیات رنگکاری رعایت نمود.

همچنین درجه عایقی روکش حرارتی به مراتب بهتر از رنگ

میباشد. تقسیمبندی روکشهای حرارتی بر اساس قطر آنها

میباشد. سایز روکشهای حرارتی از 4 عدد تشکیل شده که

عدد بزرگ قطر روکش قبل از حرارت و عدد کوچک حداقل

قطر بعد از حرارت است. مثلا سایز 10/5 نشانگر روکش حرارتی

با قطر 19 میلی متر است که پس از حرارت قطر آن حداقل به 5

میلی متر خواهد رسید. در اکثر روکشهای حرارتی قطر قبل از

حرارت تقریب ا دو برابر قطر بعد از حرارت است. در هنگام خرید

بیان قطر بزرگ کافی میباشد. در زیر این قطرها در واحد میلی متر

بیان شده است:

1 – 1.2 – 1.6 – 2 – 2.4 – 3 – 3.2 – 4 – 4.8 – 5 – 6 – 6.8 – 7 – 8 – 9 – 9.5 – 10 – 11 – 12 – 12.7 – 14 – 16 – 18 – 19 – 20 – 22 – 25 – 25.4 – 3850 – 510 – 76 – 102

برای عایق کردن شینه با روکش حرارتی ابتدا سطح آن را از چربی و رطوبت و گرد و خاک پاک میکنیم. سپس

جایگاه نقاطی که جهت اتصال سوراخ شده، را با کمک متر روی برگهای مینویسیم. بعد از آن شینه را داخل

روکشی با سایز مناسب قرار میدهیم و با گرم کن برقی روکش را تا جمع شدن کامل آن حرارت میدهیم. دمای لازم

جهت جمع شدن کامل در کاتالوگ مشخص شده است. حرارت مناسب جهت جمع شدن اکثر روکشها تا سایز حداقل،

حدود 120ºC است. پس از جمع شدن کامل روکش، روکش قسمتهایی از شینه را که قبلا یادداشت کرده بودیم، با

کمک تیغ صنعتی جدا میکنیم تا بتوانیم اتصالات الکتریکی لازم را به شینه وصل کنیم.

توانایی خمکاری شینههای مسی و نحوه اتصال آنها

 

پیچ نمودن و اتصال شینه های مسی به هم

اتصالات شینه به هم به وسیله پیچ و مهره انجام میپذیرد. در انجام این اتصال-

ها رعایت موارد زیر الزامی است:

-1 هم خوانی پیچ و مهره و شینه: بهتر است جنس پیچ از جنس خود

شینه باشد تا هم جای خالی سوراخ شده را با یک هادی خوب پرکند و

هم در کم کردن مقاومت شینه و هدایت الکتریک سهیم باشد. البته اگر

پیچ و مهره همجنس نتواند فشار مکانیکی مورد انتظار در جهت

برقراری یک اتصال الکتریکی خوب را، برآورده کند ناچار به

استفاده از پیچ و مهره آهنی هستیم.

-4 دو سوراخه کردن اتصالات بلند: اگر طول شینه یا کابل شو در محل

اتصال به قدری بلند است که احتمال خمش سر اتصال وجود دارد

بهتر است از دو سوراخ و دو پیچ و مهره در بالاترین

و پایینترین محل اتصال استفاده شود.

-3 رفع انحناء از روی شینه: گرچه کل شینه در مرحله

رنگ یا کشیدن روکش حرارتی از چربی و گرد و

غبار زدوده میشود اما در این مرحله قبل از بستن

اتصال عمل زدودن چربی و گرد و غبار از محل

اتصال در هر دو هادی با عنایت خاصی انجام می-

پذیرد؛ و مهم تر از آن باید محل اتصال در هر دو هادی

کاملا صاف و بدون انحناء باشد به طوری که پس از بستن اتصال فضای خالی در میان اتصال ایجاد

نگردد. این کار قبل از عملیات رنگ و کشیدن روکش حرارتی، با اعمال فشار به وسیله پرس و یا برداشتن

لایه نازکی از روی شینه به وسیله سنگ ساز انجام شود. براده برداری زیاد باعث نازک شدن شینه و بالا

رفتن مقاومت الکتریکی و کم شدن عمر شینه میشود. بنابراین این کار باید با احتیاط انجام شود.

-2 بزرگ نبودن قطر سوراخ نسبت به پهنای شینه: قطر سوراخ ایجاد شده روی شینه نباید از

پهنای آن

بیشتر باشد. یعنی مثلا اگر شینه به عرض 30mm بود، مجاز هستیم حداکثر سوراخی به قطر 10mm

در مرکز آن ایجاد کنیم.

-5 عدم باریک کردن شینه: هیچ گاه مجاز به بریدن لبههای شینه به جهت بستن آن به یک قطعه نیستیم. حتی

اگر عرض شینه بزرگتر از ترمینال قطعه باشد. در این صورت میتوانیم از شینه با عرض کمتر و با از

کابل استفاده کنیم.

-6 استفاده از روغن مخصوص: هنگام بستن پیچ اتصال دو شینه میتوانیم سطح دو شینه را به روغن

مخصوصی آغشته کنیم تا با لغزنده شدن دو شینه عمل اتصال الکتریکی به خوبی انجام پذیرد. این روغن

هیچ گونه تأثیر مخربی در زمینه اتصال الکتریکی ندارد.

 جدول شینه های مسی تابلو (شینه بندی تک ، شینه بندی دوبل ، شینه بندی سوبل)
 
جدول جریان شینه

 

 

 

نرم افزارهای محاسباتی تابلو برق

  • طراحی بانک خازنی
    طراحی بانک خازنی

    برنامه طراحی بانک خازنی :

    برنامه محاسباتی و آموزشی بسیار ساده جهت انتخاب لوازم بانک خازن با توان های مختلف...

  • ابعاد تابلوی برق
    ابعاد تابلوی برق

    برنامه آموزشی چیدمان و ابعاد تابلوی برق دیواری

    این برنامه که با فرمت اکسل و بسیار ساده طراحی شده جهت آموزش...

تابلو برق PDF

برنامه محاسبه سطح مقطع کابل

دانلود برنامه محاسبه سطح مقطع کابل با اکسل ، و جدول جریان مجاز کابل با ولتاژهای...

هندبوک روشنایی

دانلود هندبوک روشنایی ، شامل محاسبات روشنایی انواع لامپها و روش های محاسبات...

نرم افزار محاسبه موتور

نرم افزار محاسبه موتور شامل توان،جریان،کسینوس فی،افت ولتاژ و تعیین تنظیمات...

جدول ابعاد تابلو برق

جدول ابعاد تابلو برق دیواری و ایستاده

سوالات متداول

  • 1. تفاوت این کتاب نسبت به منابع دیگر در چیست؟

    بیان ناگفته ها در مورد تابلو برق و غالبا مطالبی که واقعا در هیچ منبع دیگری یافت نمی شود- گردآوری کلیه مطالب مورد نیاز در بحث طراحی تابلو برق ، در یک کتاب - مطالب ، کاملا کاربردی و قابل اجرا هستند ، یعنی در کنار کار و فعالیت ، هر لحظه مورد نیاز است- بیان ساده و روان جهت انتقال مفاهیم به مخاطب - آموزش به همراه عکس و نقشه ، تصویری قابل لمس در ذهن خواننده ایجاد میکند - مطالبی که فقط در تجربه و عمل، می توان یاد گرفت

  • 2. کلاس و دوره آموزشی به چه شکل برگزار می شود؟

    کلاس ها به دو روش کلی برگزار می شوند: 1- کلاس یک روزه : که مکمل کتاب طراحی تابلو برق می باشد و نکات و سرفصل های کاربردی و محاسباتی تابلوسازی در این کلاس یک روزه آموزش داده می شوند. این کلاس هرماه برگزار می شودکه جزئیات آنرا می توانید در منوی اصلی سایت با عنوان" کلاس آموزشی تابلو برق " مشاهده نمایید. 2- دوره تخصصی تابلوسازی : این دوره 60 ساعت می باشد که بطور کامل ، طراحی تابلو برق آموزش داده می شود. جزئیات در منوی "دوره طراحی تابلو برق" سایت

  • 3. سرفصل های کلاس یک روزه طراحی تابلو برق چیست؟

    1-شناخت تجهیزات تابلو، مشخصات و موارد استفاده هریک از آنها 2- مفهوم علایم نقشه ها و بیان نکات کلیدی در نقشه خوانی- مفهوم اصطلاحات مختلف کلیدهای حفاظتی مانند Icu , Ics , Iimp , Ue , Ui , Icm و ... 3- محاسبه جریان مصرف کننده ها و تعیین رنج و سایز کلیدها و فیوزهای تابلو برق 4- روش های جدید طراحی و مونتاژ تابلو برق (باسبار سیستم) 5- محاسبه توان بانک خازن از طریق محاسبه و قبض برق 6- طراحی بانک خازنی - پله گذاری - سایزینگ و تعیین رنج فیوزهای بانک خازنی-رگلاتور 7- نحوه چیدمان تجهیزات تابلو برق و فاصله گذاری بین لوازم 8- شینه بندی - محاسبه فاصله بین شینه های تابلو

  • 4. سرفصل های دوره تخصصی طراحی تابلو برق چیست؟

    از استعلام قیمت تا تست و تحویل تابلو ، شامل : 1-شناخت تجهیزات تابلو، مشخصات و موارد استفاده هریک از آنها 2- نقشه خوانی حرفه ای و تهیه لیست لوازم ازروی نقشه - مفهوم اصطلاحات مختلف کلیدهای حفاظتی مانند Icu , Ics , Iimp , Ue , Ui , Icm و ... 3- محاسبه جریان مصرف کننده ها و تعیین رنج و سایز کلیدها و فیوزهای تابلو برق 4- روش های جدید طراحی و مونتاژ تابلو برق (باسبار سیستم) 5- محاسبه توان بانک خازن از طریق محاسبه و قبض برق 6- طراحی بانک خازنی - پله گذاری - سایزینگ و تعیین رنج فیوزهای بانک خازنی-رگلاتور 7- نحوه چیدمان تجهیزات تابلو برق و فاصله گذاری بین لوازم 8- شینه بندی - محاسبه فاصله بین شینه های تابلو - مشاهده فیلم مرحله به مرحله خمکاری و محاسبه شمش 9- طراحی مدارات فرمان 10- محسبه ابعاد و تعداد سلول تابلو برق 11- فیلمهای آموزشی مختلف کارگاه تابلوسازی و آموزش مرحله به مرحله ساخت تابلو 12- سیم کشی و استانداردها 13- فیوزبندی و سایزینگ جریان خط و ...

  • 5. بازار کار صنعت تابلو برق چگونه است ؟

    اگر رکود و جریان اقتصادی ایران در این چند سال را درنظر نگیریم ، صنعت تابلو برق از گستردگی و پتانسیل بالایی برخوردار می باشد. زیرا کلیه صنایع تجاری ، مسکونی ، ادارات و ... نیازمند این صنعت می باشند. درنگاهی دیگر ، تابلو برق ، نقش محوری در صنعت برق دارد . به عبارتی شخصی که از تابلو برق سررشته داشته باشد و اصول طراحی و اجرای آنرا تا حدودی بداند ، می تواند در بسیاری از مشاغل مربوط به صنعت برق فعالیت نماید. گذشته از این ، صنعت تابلو برق ، خود دارای مشاغل و شاخه های مختلفی می باشد. مانند : مونتاژکار تابلو برق - طراحی و نقشه کشی - نصب و راه اندازی - تعمیرات و نگهداری - برنامه نویس PLC - ناظر و کارشناس - ماشین الات صنعتی - تابلو و برق ساختمان - سازنده یا تولیدکننده تابلو برق

  • 6. برای ورود به صنعت تابلو برق چه اقداماتی باید فراهم باشد ؟

    1- علاقه 2- داشتن تحصیلات و یا اطلاعات کافی ، مربوطه به رشته برق قدرت 3- گذراندن دوره های فنی برق و تابلو سازی 4- تفکیک و تعیین دقیق نوع تخصص (طراحی ، اجرا ، ساخت ، نصب، راه اندازی و ...) 5- گذراندن دوره کارآموزی در شرکت های مرتبط 6- استخدام در شرکت های مرتبط و کسب تجربه هرچه بیشتر 7- بروز بودن و مطالعه 8-راه اندازی کسب و کار

  • 7. کتاب طراحی تابلو برق برای چه کسانی مناسب است؟

    این کتاب به دلیل سادگی بیان و مفاهیم ، برای افرادی که اطلاعات اولیه در مورد مبانی و اصول برق صنعتی دارند ، برای یادگیری مباحث تابلو برق بسیار مناسب است ، برای افرادی که در حال کار و مونتاژ تابلو برق هستند ، برای طراحان ، نصابان ، ناظران ، برای کارشناسان گرایش قدرت وحتی افرادی که در زمینه تجهیزات تابلویی شاغل هستند بسیار مناسب میباشد.